Video: Somatisering

In de video reeks van de Transcultural Psychiatry Summer School 2012 geven we nog een link naar een video waarin Prof. Laurence Kirmayer over somatisering doceert.

Somatisering is een onderwerp die veel hulpverleners interesseert. Hulpverleners hebben vaak de neiging om te denken dat enkel “primitieve” culturen een somatisch discours vertonen. In tegenstelling tot somatisering, beschouwen we psychologisering als modern en iets dat tot de Westerse maatschappij behoort.

Deze populaire gedachte gaat als volgt: “Primitieve mensen tonen veel meer somatisering omdat ze hun eigen psychisch verdriet niet mogen uiten binnen hun cultuur. Ze kunnen niet verbaliseren noch mentaliseren, ze hebben geen introspectie”. Somatisering wordt op deze manier enkel met een culturele bril benaderd. [Westerse somatisatie  ziektes zoals anorexia nervosa en fibromyalgie worden dan genegeerd.]

Het somatisch discours is inderdaad cultuurgebonden en komt meer voor in sommige culturen dan in andere. Maar dit is niet omdat deze mensen onderdrukt zijn, noch omdat ze een vermogen tot mentalisatie ontbreken. Het gaat hier over het rapporteren van lijden. Mensen gebruiken hiervoor een bepaalde woordenschat. Een westerling is opgegroeid met een biomedische discours. Hij/zij heeft een visie op de werking van het lichaam. Hij/zij maakt een onderscheid tussen het psychische en het lichamelijke. Dus als zij hun symptomen komen te vertellen aan hun huisarts, maken ze zelf ook het onderscheid tussen de lichamelijke en de psychische symptomen.

Somatisering is moeilijk te begrijpen door deze dichotomie tussen lichaam en geest. Deze dualiteit bestaat echter niet overal in de wereld en wordt ook tegenwoordig sterk in vraag gesteld in de biomedische wereld. Kirmayer benadrukt het als volgt: “Het is niet of lichamelijk of psychisch. Pijn is altijd lichamelijk en altijd psychisch.” Het is dus geen en/of verhaal, maar een en/en verhaal. Dit is het eerste belangrijke punt van de video.

Ten tweede maakt Dr. Kirmayer een onderscheid tussen de ervaring van het lijden en de rapportage van de symptomen: tussen deze twee is er altijd een sociale wereld aanwezig. Vanaf het moment dat de patiënt pijn begint te voelen tot het moment dat hij in de kamer van de dokter zit, is er een constante shaping en reshaping; door de persoon zelf en door anderen. Hierdoor gaat de ene patiënt meer lichamelijke pijn rapporteren dan de andere. Hier gaat het dus over het discours van de patiënt. Ze vertelt haar pijn volgens de woordenschat waarover ze beschikt.

Ten derde, geeft Kirmayer ons terug een helikopter visie over somatisering en gaat hij verder dan een culturele analyses. Hij legt somatisering door bijvoorbeeld te verwijzen naar het persoonlijke aspect van “negativiteit”, ziekte ervaringen in de kindertijd, het gebrek aan een normaliserende attitude en trauma’s die geheim gehouden zijn. Cultuur is maar één aspect van somatische discours, er is dus ook een individueel aspect.

Ten laatste, gaat hij dieper in op de betekenis van medisch onverklaarde pijn en wat een cultuursensitieve aanpak moet zijn om over pijn te praten. Het is belangrijk om altijd eerst de organische onderzoeken te maken en zich af te vragen wat de betekenis kan zijn van de somatische klachten. Sinds wanneer zijn de klachten aanwezig? Is er recentelijk iets veranderd in de levenssituatie van de cliënt? Is er een relatieprobleem? Is er een werkverlies?

Voor deze en veel meer andere in detail verwijzen we graag naar de video.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Video. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s