Dwelling als houding

The manner in which we
humans are on the earth is
Buan, dwelling. To be a
human being means…to
dwell (Martin Heidegger, 1971)

Om met het gegeven cultuur om te gaan,  zijn hulpverleners  vaak op zoek gegaan  naar specifieke competenties of kaders. Cultuur wordt dan vaak het ‘euvel’ dat verholpen moet worden om uiteindelijk tot de gewone, neutrale  zorg te komen. Ook in de geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg werden telkens antwoorden gezocht die de ongrijpbare cultuur wilden temmen of controleren door ze te meten, te categoriseren  en ze uiteindelijk in een steriel schema te gieten. Allemaal antwoorden die passen binnen het moderne tijdperk waarin de geestelijke gezondheidszorg zijn wortels heeft.

Vandaag bevinden we ons echter in een maatschappij waarin deze ‘moderne’ benadering steeds minder houdbaar wordt. Eerder dan op zoek te gaan naar controle is cultuurgevoelige hulpverlening vooral een kwestie van attitude geworden.  Een van de essentiële attitudeshifts  daarbij is het ‘dwelling perspective’. Daarover  zegt Tim Ingold het volgende:  “de vormen die mensen construeren, zij het imaginair of in werkelijkheid, ontstaan in de stroom van de activiteit waarin ze betrokken zijn, de  specifieke relationele context van hun daadwerkelijke betrokkenheid met hun omgeving”. Vertaalt naar de hulpverlening betekent dit dat naast de kennis die opgedaan werd in boeken, het vooral ook de specifieke setting en relatie met de hulpvrager is die zal bepalen hoe de hulpverlening er zal uitzien.

Crossculturele verschillen zijn voor de medische antropologie niet langer cruciaal. De scheidingslijn tussen identiteit en anders zijn loopt niet langer meer gelijk met de etnische scheidingslijn. De situatie van vluchtelingen en migranten wordt niet zozeer gezien als een louter probleem van taal of cultuur. Taal en cultuur worden gewoon gezien als één van de factoren die deel uitmaken van de precaire situatie waarin de patiënt zich bevindt.

Cultuursensitieve zorg gaat niet in de eerste plaats om de cultureel andere patiënt te begrijpen. Het gaat om niet minder dan het ganse hulpverleningsveld als cultureel fenomeen mee te laten evolueren naar een nog meer kwalitatieve zorg. Meer nog dan een ‘savoir-faire’, het weten hoe je iets moet doen, bevordert medische antropologie een ‘savoir-être’. Het helpt de hulpverlener zich niet zozeer te focussen op enkel het cultuurspecifieke maar vooral op de patiënt met zijn problemen, zijn lijden en de sociale realiteit waarin de hulpverlening plaatsvindt.

Stefaan Plysier
Psycholoog, CGG Brussel – Steunpunt Cultuursensitieve Zorg

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Cultuursensitieve Zorg. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s