Video-interview met Lucia De Haene over culturele competentie

In het kader van de Transculturele Ontmoetingen heeft Lucia De Haene (docent, KUL) een lezing gegeven over culturele competentie. In dit interview somt ze haar kritiek op het culturele competentie model.
Voor meer informatie over deze kritische reflecties, verwijzen we u graag naar het volgende artikel:
Rober, P. & De Haene, L. (2013). Intercultural therapy and the limitations of a cultural competency framework: about cultural differences, universalities and the unresolvable tensions between them. Journal of Family Therapy. doi: 10.1111/1467-6427.12009
Nieuwe afbeelding feb 2011

Advertenties

Interview met Katrien De Koster & Khadra Farah over Vrouwelijke Genitale Verminking

In het kader van de Transculturele Ontmoetingen heeft Katrien De Koster van GAMS vzw een lezing gegeven over vrouwelijke genitale verminking.

In dit interview geeft ze inzichten over de problematiek en aanknopingspunten voor de begeleiding.

Steunpunt Cultuursensitieve Zorg

Nieuwe afbeelding feb 2011

Film tip: Mamma Irma

Toen de moeder van Remo Perrotti plots overleed, besloot hij een film over haar te draaien: ‘Mamma Irma’. Het werd een innemend portret van de eerste generatie Italiaanse migranten in het Limburgse Houthalen, die de regisseur stilaan ziet verdwijnen. De film is bijzondere cinema over moeders en vaderland, over vriendschap en eenzaamheid, over de lichte en rauwe kant van het leven. Aanbevolen!

MuntPunt – Zaal De Wolken
Munt 6
1000 Brussel

07/10 om 12:30 tot 13:30
07/10 om 20:00 tot 21:00

Gratis

Reserveer via deze link

9ter: op de kruising tussen recht & hulpverlening

De ‘medische status’ wint alsmaar aan belang als toegangssleutel tot een land. Hoe iemand gediagnosticeerd wordt, heeft dus een grote impact, niet alleen op zijn behandeling maar ook op zijn verblijf in België. De procedure om toegang tot een land te krijgen zit op die manier vaak op de grenszone tussen recht en gezondheidszorg. Het recht om te blijven kan afhangen van een medische diagnose waardoor een diagnose ook deels een politieke act wordt. Deze reportage geeft de complexiteit weer voor zowel de patiënt als voor de hulpverlener om met deze grenszone om te gaan.

Interview met Sophie Withaeckx

In het kader van de Transculturele Ontmoetingen heeft Sophie Withaeckx een lezing gegeven over eer, gender & geweld op basis van haar doctoraatsonderzoek.

In dit interview geeft ze de belangrijkste resultaten van haar onderzoek weer. Op basis van deze resultaten geeft ze ook enkele aanbevelingen aan de hulpverleners om er professioneel mee om te gaan.

Haar leestip over eergerelateerd geweld is een roman van de Turkse auteur Elif Shafak:
Het huis van de vier winden

Steunpunt Cultuursensitieve Zorg

Video: Somatisering

In de video reeks van de Transcultural Psychiatry Summer School 2012 geven we nog een link naar een video waarin Prof. Laurence Kirmayer over somatisering doceert.

Somatisering is een onderwerp die veel hulpverleners interesseert. Hulpverleners hebben vaak de neiging om te denken dat enkel “primitieve” culturen een somatisch discours vertonen. In tegenstelling tot somatisering, beschouwen we psychologisering als modern en iets dat tot de Westerse maatschappij behoort.

Deze populaire gedachte gaat als volgt: “Primitieve mensen tonen veel meer somatisering omdat ze hun eigen psychisch verdriet niet mogen uiten binnen hun cultuur. Ze kunnen niet verbaliseren noch mentaliseren, ze hebben geen introspectie”. Somatisering wordt op deze manier enkel met een culturele bril benaderd. [Westerse somatisatie  ziektes zoals anorexia nervosa en fibromyalgie worden dan genegeerd.]

Het somatisch discours is inderdaad cultuurgebonden en komt meer voor in sommige culturen dan in andere. Maar dit is niet omdat deze mensen onderdrukt zijn, noch omdat ze een vermogen tot mentalisatie ontbreken. Het gaat hier over het rapporteren van lijden. Mensen gebruiken hiervoor een bepaalde woordenschat. Een westerling is opgegroeid met een biomedische discours. Hij/zij heeft een visie op de werking van het lichaam. Hij/zij maakt een onderscheid tussen het psychische en het lichamelijke. Dus als zij hun symptomen komen te vertellen aan hun huisarts, maken ze zelf ook het onderscheid tussen de lichamelijke en de psychische symptomen.

Somatisering is moeilijk te begrijpen door deze dichotomie tussen lichaam en geest. Deze dualiteit bestaat echter niet overal in de wereld en wordt ook tegenwoordig sterk in vraag gesteld in de biomedische wereld. Kirmayer benadrukt het als volgt: “Het is niet of lichamelijk of psychisch. Pijn is altijd lichamelijk en altijd psychisch.” Het is dus geen en/of verhaal, maar een en/en verhaal. Dit is het eerste belangrijke punt van de video.

Ten tweede maakt Dr. Kirmayer een onderscheid tussen de ervaring van het lijden en de rapportage van de symptomen: tussen deze twee is er altijd een sociale wereld aanwezig. Vanaf het moment dat de patiënt pijn begint te voelen tot het moment dat hij in de kamer van de dokter zit, is er een constante shaping en reshaping; door de persoon zelf en door anderen. Hierdoor gaat de ene patiënt meer lichamelijke pijn rapporteren dan de andere. Hier gaat het dus over het discours van de patiënt. Ze vertelt haar pijn volgens de woordenschat waarover ze beschikt.

Ten derde, geeft Kirmayer ons terug een helikopter visie over somatisering en gaat hij verder dan een culturele analyses. Hij legt somatisering door bijvoorbeeld te verwijzen naar het persoonlijke aspect van “negativiteit”, ziekte ervaringen in de kindertijd, het gebrek aan een normaliserende attitude en trauma’s die geheim gehouden zijn. Cultuur is maar één aspect van somatische discours, er is dus ook een individueel aspect.

Ten laatste, gaat hij dieper in op de betekenis van medisch onverklaarde pijn en wat een cultuursensitieve aanpak moet zijn om over pijn te praten. Het is belangrijk om altijd eerst de organische onderzoeken te maken en zich af te vragen wat de betekenis kan zijn van de somatische klachten. Sinds wanneer zijn de klachten aanwezig? Is er recentelijk iets veranderd in de levenssituatie van de cliënt? Is er een relatieprobleem? Is er een werkverlies?

Voor deze en veel meer andere in detail verwijzen we graag naar de video.

Video: Het gevaar van één enkel verhaal

Onze levens en culturen bestaan uit vele overlappende verhalen. Schrijfster Chimamanda Adichie vertelt het verhaal van hoe zij haar authentieke culturele stem vond – en waarschuwt dat als wij alleen luisteren naar één enkel verhaal over een andere persoon of land, we het risico lopen op serieuze misvattingen. Een heel relevant speech van 19 minuten voor cultuursensitieve hulpverlening.

Via deze link kunt u de video met Nederlandse ondertiteling bekijken.